Trong thời gian gần đây, cùng với việc chính quyền Hoa Kỳ tăng cường thực thi các biện pháp kiểm soát và trục xuất người vi phạm luật di trú, rất nhiều gia đình người Việt sinh sống tại Hoa Kỳ rơi vào trạng thái lo lắng. Một trong những vấn đề được đặt ra nhiều nhất là:

Liệu việc người bảo lãnh bị trục xuất có làm ảnh hưởng đến tình trạng di trú của người đã được bảo lãnh hay không?

Đây là một câu hỏi quan trọng, cần được nhìn nhận trên cơ sở luật định, thay vì cảm tính hoặc suy đoán. Hãy cùng VP Di Trú Thiên Nhật Hoàng tìm hiểu chi tiết bài viết dưới đây sẽ giúp quý vị hiểu đúng – hiểu đủ theo quy định của Luật Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (INA), tránh những lo lắng không cần thiết.

Nguyên tắc cơ bản của Luật Di trú Hoa Kỳ

Luật Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (Immigration and Nationality Act – INA) được xây dựng trên một nguyên tắc nền tảng: “Mỗi cá nhân là một chủ thể pháp lý độc lập, chịu trách nhiệm cho chính tình trạng di trú và hành vi pháp lý của mình.”

Luật không áp dụng chế độ liên đới trách nhiệm di trú giữa người bảo lãnh và người được bảo lãnh, ngoại trừ các trường hợp gian lận hoặc vi phạm pháp luật có sự liên quan trực tiếp. Do đó, việc đánh giá ảnh hưởng cần được tách bạch rõ ràng theo từng giai đoạn của hồ sơ.

Trường hợp người bảo lãnh đã có thẻ xanh hoặc quốc tịch Hoa Kỳ

1. Hồ sơ bảo lãnh đã hoàn tất về mặt pháp lý

Khi người được bảo lãnh đã được Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) chính thức chấp thuận và cấp thẻ xanh, hoặc đã hoàn tất thủ tục nhập tịch Hoa Kỳ, thì về mặt pháp lý, mục đích của hồ sơ bảo lãnh đã được hoàn thành.

Điều này có nghĩa là:

– Hồ sơ bảo lãnh không còn trong trạng thái chờ xét duyệt

– Quy trình bảo lãnh theo luật di trú đã kết thúc

– USCIS không tiếp tục ràng buộc tình trạng di trú của người được bảo lãnh với người bảo lãnh

Từ thời điểm thẻ xanh được cấp, người được bảo lãnh trở thành một cá nhân độc lập về mặt di trú, có quyền và nghĩa vụ riêng theo luật pháp Hoa Kỳ, không còn phụ thuộc vào tình trạng pháp lý của người bảo lãnh.

Sau khi hồ sơ bảo lãnh đã hoàn tất, mối quan hệ giữa hai bên không còn được điều chỉnh bởi luật di trú, mà chỉ còn tồn tại trên phương diện dân sự và gia đình, ví dụ như:

– Quan hệ cha – con: tồn tại trên cơ sở huyết thống hoặc pháp lý (nhận con nuôi), không phụ thuộc vào tình trạng di trú

– Quan hệ vợ – chồng: được xác lập thông qua giấy đăng ký kết hôn hợp pháp, không gắn với quyền cư trú

* Những mối quan hệ này:

– Không còn tạo ra quyền bảo lãnh mới một cách tự động

– Không làm phát sinh nghĩa vụ hay trách nhiệm di trú giữa hai bên

– Không bị xem xét lại chỉ vì một bên gặp vấn đề pháp lý về di trú

2. Người bảo lãnh bị trục xuất không làm phát sinh hệ quả pháp lý đối với người được bảo lãnh

Sau khi hồ sơ đã hoàn tất và người được bảo lãnh đã được USCIS cấp thẻ xanh hoặc đã nhập tịch Hoa Kỳ, thì mọi vấn đề pháp lý liên quan đến hồ sơ được xem là đã khép lại.

Trong giai đoạn này, nếu người bảo lãnh:

– Phạm tội hình sự theo luật Hoa Kỳ

– Bị tòa án liên bang hoặc tòa án di trú ra án lệnh trục xuất

Thì án lệnh đó chỉ áp dụng đối với chính người vi phạm, không tự động mở rộng hoặc kéo theo bất kỳ hệ quả pháp lý nào đối với người khác trong gia đình.

Trường hợp người được bảo lãnh chưa trở thành thường trú nhân

Đây là trường hợp duy nhất trong đó việc người bảo lãnh gặp vấn đề pháp lý có thể ảnh hưởng trực tiếp đến người được bảo lãnh. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc chưa hoàn tất quy trình cấp thẻ xanh, mặc dù hồ sơ bảo lãnh có thể đã đi đến những bước cuối cùng.

Luật di trú Hoa Kỳ phân biệt rất rõ ràng giữa visa định cư và quy chế thường trú nhân, tuy nhiên trên thực tế, nhiều người thường nhầm lẫn hai khái niệm này, dẫn đến sự chủ quan hoặc lo lắng không cần thiết.

Visa định cư khác với thẻ xanh

Trước hết, cần hiểu đúng bản chất của visa định cư:

Visa định cư là loại thị thực do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cấp thông qua các Lãnh sự quán hoặc Đại sứ quán Hoa Kỳ ở nước ngoài.

Thẻ xanh (Permanent Resident Card) là giấy tờ do USCIS cấp.

Visa định cư không phải là sự công nhận tư cách thường trú nhân, mà chỉ là giấy phép cho phép người được bảo lãnh nhập cảnh Hoa Kỳ với mục đích xin quy chế thường trú. Nói cách khác, visa định cư chỉ là một bước trong quy trình, chứ không phải là đích đến cuối cùng.

Khi nào một cá nhân được xem là Thường Trú Nhân hợp pháp?

Theo quy định của luật di trú Hoa Kỳ, một người chỉ chính thức trở thành thường trú nhân khi đồng thời đáp ứng đầy đủ hai điều kiện sau:

– Đã nhập cảnh hợp pháp vào Hoa Kỳ bằng visa định cư

– Được USCIS tiếp nhận và chấp thuận hồ sơ thường trú, từ đó cấp thẻ xanh

Trước thời điểm này:

– Người được bảo lãnh chưa có tư cách thường trú

– Quyền cư trú lâu dài tại Hoa Kỳ chưa được bảo đảm

– Hồ sơ vẫn phụ thuộc vào tình trạng pháp lý của người bảo lãnh

Ảnh hưởng xảy ra khi người bảo lãnh mất tình trạng cư trú hợp pháp

Ảnh hưởng pháp lý thực sự phát sinh nếu hồ sơ đang trong quá trình xét duyệt, người được bảo lãnh đã được cấp visa định cư nhưng chưa nhập cảnh Hoa Kỳ mà người bảo lãnh lại bị trục xuất, bị tước thẻ xanh và mất quyền cư trú hợp pháp tại Hoa Kỳ thì về mặt pháp lý, điều kiện hồ sơ không còn được đáp ứng.

Trường hợp bị ảnh hưởng do liên quan trực tiếp đến hành vi vi phạm

Theo nguyên tắc cơ bản của luật di trú Hoa Kỳ, trách nhiệm pháp lý mang tính cá nhân, không áp dụng theo kiểu liên đới hoặc “ảnh hưởng dây chuyền” nếu không có căn cứ pháp luật rõ ràng.

USCIS và các cơ quan di trú chỉ xem xét ảnh hưởng đến người được bảo lãnh khi có bằng chứng cho thấy người này có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến hành vi vi phạm pháp luật. Việc người bảo lãnh vi phạm pháp luật tự thân không đủ để làm phát sinh hệ quả đối với người được bảo lãnh.

– Có hành vi gian lận hồ sơ

– Khai gian thông tin

– Đồng phạm hoặc hỗ trợ hành vi phạm pháp

– Tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào hành vi vi phạm của người bảo lãnh

Ngoài các trường hợp này, không tồn tại khái niệm “bị ảnh hưởng dây chuyền” trong luật di trú tại Hoa Kỳ.

Kết luận

Tóm lại, người được bảo lãnh không tự động bị ảnh hưởng khi người bảo lãnh bị trục xuất, nếu người được bảo lãnh đã hoàn tất quy chế thường trú nhân hoặc đã nhập tịch Hoa Kỳ một cách hợp pháp. Luật di trú Hoa Kỳ quy định rất rõ ràng: trách nhiệm pháp lý mang tính cá nhân, không áp dụng theo hình thức liên đới hay “ảnh hưởng dây chuyền” giữa các thành viên trong gia đình.

Tuy nhiên, rủi ro pháp lý có thể phát sinh trong những trường hợp hồ sơ chưa hoàn tất, người được bảo lãnh chưa được cấp thẻ xanh, hoặc có liên quan trực tiếp đến hành vi vi phạm như gian lận, khai gian thông tin. Việc hiểu đúng sự khác biệt giữa visa định cư và quy chế thường trú nhân là yếu tố then chốt giúp tránh những lo lắng không cần thiết.

Trong bối cảnh chính sách di trú Hoa Kỳ ngày càng được siết chặt, mỗi hồ sơ cần được đánh giá trên cơ sở pháp lý cụ thể, không nên suy đoán theo tin đồn hoặc các trường hợp cá biệt. Nếu hồ sơ của bạn có yếu tố phức tạp hoặc đang trong giai đoạn nhạy cảm, việc tham vấn luật sư di trú uy tín sẽ giúp bảo vệ tối đa quyền lợi cư trú hợp pháp tại Hoa Kỳ.