Người đã sở hữu thẻ xanh Mỹ hường rất băn khoăn khi về Việt Nam dài hạn, đặc biệt những trường hợp về ăn Tết, chữa bệnh, chăm sóc người thân hay công việc kéo dài. Câu hỏi phổ biến nhất là:  “Có thể về Việt Nam bao lâu mà không mất thẻ xanh Mỹ?”, “Ở ngoài quá lâu có rủi ro gì?”

Hãy cùng Văn phòng Di trú Thiên Nhật Hoàng phân tích  theo luật di trú Hoa Kỳ để Quý vị nắm rõ quyền lợi và tránh hiểu sai. 

Thẻ xanh Mỹ là gì và nghĩa vụ của thường trú nhân?

Thẻ xanh (Permanent Resident Card) là giấy tờ pháp lý xác nhận Quý vị là thường trú nhân hợp pháp của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, điều này có nghĩa là Quý vị được phép sinh sống và làm việc lâu dài tại Mỹ, nhưng không phải muốn ở đâu bao lâu cũng được.

Khác với visa du lịch hay các loại visa tạm thời, thẻ xanh thể hiện tình trạng cư trú lâu dài, chứ không đơn thuần là quyền nhập cảnh vào Hoa Kỳ.

Nghĩa vụ của thường trú nhân khi sinh sống tại Hoa Kỳ: 

– Thường trú nhân phải xem Mỹ là nơi cư trú chính

– Nghĩa vụ duy trì cư trú thực tế tại Mỹ: Có nhà ở, công việc, kinh doanh hoặc sinh hoạt thường xuyên tại Mỹ. Khai và nộp thuế Mỹ với tư cách thường trú nhân. Có bảo hiểm, tài khoản ngân hàng, giấy tờ sinh hoạt tại Mỹ

– Được phép đi nước ngoài, nhưng thời gian lâu dài có thể gây nghi ngờ đã từ bỏ cư trú.

– Tuân thủ luật pháp và không phạm tội nghiêm trọng

Thẻ xanh về Việt Nam bao lâu thì được xem là an toàn?

Nhiều người cho rằng chỉ cần quay lại Mỹ trước 6 tháng là chắc chắn an toàn. Theo lý thuyết thì cách hiểu này hoàn toàn đúng nhưng chưa đủ. Luật di trú Mỹ không chỉ nhìn vào số tháng Quý vị ở ngoài Mỹ, mà quan trọng hơn là ý định định cư của Quý vị có còn gắn với Hoa Kỳ hay không. Dưới đây là cách cơ quan di trú Mỹ thường đánh giá theo từng mốc thời gian:

– Dưới 6 tháng

Đây được xem là khoảng thời gian tương đối an toàn. Trong hầu hết các trường hợp, khi Quý vị quay lại Mỹ sau thời gian này:

• Việc nhập cảnh diễn ra bình thường
• Ít khi bị đặt nghi vấn về việc từ bỏ thẻ xanh

Tuy nhiên, “an toàn” không có nghĩa là tuyệt đối. Nếu Quý vị thường xuyên rời Mỹ, hoặc cuộc sống thực tế không còn gắn với Mỹ, U.S. Customs and Border Protection – Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP)  vẫn có thể đặt câu hỏi.

– Từ 6 tháng đến dưới 1 năm

Khi thời gian ở ngoài Hoa Kỳ vượt quá 6 tháng, cơ quan di trú sẽ bắt đầu đánh giá kỹ hơn tình trạng cư trú của thường trú nhân. Trong trường hợp này, khi nhập cảnh trở lại Mỹ, Quý vị có thể được xem xét như một người tái nhập cư sau thời gian dài vắng mặt.

CBP có quyền:

• Kiểm tra kỹ giấy tờ và hành lý
• Đặt câu hỏi chi tiết về lý do ở Việt Nam trong thời gian dài
• Xem xét Quý vị có còn duy trì sinh hoạt và mối liên hệ thực tế tại Mỹ hay không

Điều cần lưu ý là, vấn đề không nằm ở việc vi phạm luật, mà ở chỗ Quý vị có chứng minh được việc rời Mỹ chỉ mang tính tạm thời và vẫn xem Hoa Kỳ là nơi cư trú chính, hay không đã thực sự chuyển cuộc sống về Việt Nam.

– Trên 1 năm

Nếu Quý vị ở ngoài Hoa Kỳ liên tục trên 12 tháng, luật di trú Mỹ mặc nhiên đặt ra giả định rằng Quý vị có thể đã từ bỏ ý định cư trú tại Mỹ.

Trong trường hợp này:

• Quý vị bắt buộc phải có Re-entry Permit (Giấy phép tái nhập cảnh), và giấy này phải được xin trước khi rời Hoa Kỳ.

Nếu không có Re-entry Permit, thẻ xanh có thể không còn đủ giá trị để nhập cảnh, và Quý vị có nguy cơ:

• Bị từ chối cho nhập cảnh vào Mỹ
• Bị yêu cầu ký giấy từ bỏ thẻ xanh ngay tại sân bay

Đây là rủi ro nghiêm trọng nhất mà nhiều thường trú nhân chỉ nhận ra khi đã đứng trước cửa nhập cảnh Hoa Kỳ.

Thẻ xanh Mỹ 2 năm khác gì thẻ xanh 10 năm?

Thẻ xanh 2 năm là thẻ xanh có điều kiện (Conditional Permanent Resident), thường được cấp trong một số trường hợp đặc thù, phổ biến nhất là định cư theo diện hôn nhân khi cuộc hôn nhân chưa đủ thời gian theo quy định của luật di trú Mỹ.

Thẻ xanh 10 năm là thẻ xanh thường trú nhân chính thức (Permanent Resident), không còn điều kiện về thời hạn cư trú theo diện cấp thẻ.

Về nghĩa vụ cư trú, cần lưu ý rằng:

Cả thẻ xanh 2 năm và thẻ xanh 10 năm đều chịu sự điều chỉnh giống nhau về nghĩa vụ duy trì cư trú tại Hoa Kỳ.

Việc sở hữu thẻ xanh 2 năm không cho phép Quý vị ở ngoài Mỹ lâu hơn so với người có thẻ xanh 10 năm.

Nếu Quý vị rời Mỹ trong thời gian dài, đặc biệt là trên 6 tháng hoặc trên 12 tháng, cơ quan di trú vẫn có quyền xem xét việc Quý vị có còn duy trì ý định cư trú tại Mỹ hay không, giống hệt như đối với thẻ xanh 10 năm.

Trường hợp nào có thể được xem xét khi ở Việt Nam quá hạn

Không phải mọi trường hợp ở ngoài Mỹ trên 6 tháng khi có thẻ xanh đều mặc nhiên bị xem là từ bỏ tình trạng thường trú. Trong thực tế, USCIS và CBP có quyền xem xét linh hoạt nếu Quý vị chứng minh được việc rời Mỹ chỉ mang tính tạm thời và xuất phát từ lý do chính đáng.

Một số lý do thường được cơ quan di trú cân nhắc gồm:

– Điều trị y tế tại Việt Nam: Quý vị mắc bệnh nghiêm trọng hoặc cần quá trình điều trị kéo dài, có đầy đủ hồ sơ y tế, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.

– Chăm sóc người thân: Cha mẹ, vợ/chồng hoặc người thân ruột thịt bị bệnh nặng, tuổi cao, cần người trực tiếp chăm sóc.

– Lý do công việc đặc biệt: Làm việc cho doanh nghiệp Mỹ, được cử sang chi nhánh hoặc dự án tại Việt Nam trong thời gian nhất định.

– Trường hợp bất khả kháng: Thiên tai, dịch bệnh, xung đột, hoặc các sự kiện ngoài tầm kiểm soát khiến Quý vị không thể quay lại Mỹ đúng kế hoạch.

Điều quan trọng nhất vẫn là: chứng minh ý định cư trú tại Mỹ chưa từng bị từ bỏ, và việc rời Mỹ chỉ là giải pháp tạm thời vì hoàn cảnh bất khả kháng.

Rủi ro bị nghi ngờ mất thẻ xanh dù còn hiệu lực

Ngay cả khi thẻ xanh chưa hết hạn, CBP vẫn có quyền nghi ngờ Quý vị đã từ bỏ ý định định cư tại Mỹ. Đó là vì cơ quan di trú xem xét theo tổng thể hành vi chứ không chỉ thời gian.

Dấu hiệu khiến CBP nghi ngờ:

– Không còn nhà ở cố định tại Mỹ.

– Không nộp thuế Mỹ như thường trú nhân.

– Gia đình chính yếu sống ở Việt Nam.

– Bỏ việc, bán tài sản, dọn hết đồ đạc khỏi Mỹ.

Ở ngoài Mỹ quá lâu không có giấy phép tái nhập cảnh.

Trong trường hợp bị nghi ngờ, CBP có thể:

– Yêu cầu Quý vị trình giấy tờ chứng minh mối liên hệ với Mỹ

– Chuyển Quý vị sang phòng thẩm vấn thứ cấp

– Yêu cầu ký đơn từ bỏ thẻ xanh (I-407) – và bạn có quyền yêu cầu luật sư trước khi ký bất kỳ giấy tờ nào

Giải pháp an toàn khi về Việt Nam dài hạn

Xin Re-entry Permit trước khi rời Mỹ

Nếu Quý vị dự kiến ở Việt Nam trên 12 tháng, giải pháp an toàn nhất là nộp đơn xin Re-entry Permit (Form I-131) trước khi xuất cảnh.

Re-entry Permit giúp:

– Cho phép Quý vị ở ngoài Mỹ tối đa 2 năm

– Tránh bị xem là từ bỏ tình trạng thường trú nhân

– Giảm đáng kể rủi ro bị làm khó hoặc từ chối nhập cảnh khi quay lại Mỹ

Lưu ý quan trọng:

– Đơn phải được nộp khi Quý vị đang ở Mỹ

– Quý vị bắt buộc phải hoàn tất sinh trắc học (lăn tay) tại Mỹ trước khi rời đi

Chuẩn bị bằng chứng cho thấy Quý vị vẫn gắn bó với nước Mỹ

Dù có Re-entry Permit hay không, Quý vị vẫn nên chuẩn bị các giấy tờ chứng minh Mỹ vẫn là nơi cư trú chính, bao gồm:

– Hợp đồng thuê nhà hoặc giấy tờ sở hữu nhà tại Mỹ

– Hồ sơ khai và nộp thuế Mỹ hằng năm

– Hợp đồng lao động, giấy tờ kinh doanh hoặc tài sản tại Mỹ

– Ghi chú rõ ràng về kế hoạch quay lại Mỹ (thời gian, mục đích)

Kết luận

Luật di trú Mỹ luôn có sự điều chỉnh và không có trường hợp nào trùng nhau. Vì vậy, Quý vị nên chủ động tìm hiểu và tham vấn ý kiến luật sư di trú trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào liên quan đến tình trạng cư trú của mình.